Audyt energetyczny

Audyt energetyczny jest dokumentem zawierającym analizę techniczno-ekonomiczną ulepszenia budynku. Określa zakres, oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia termomodernizacyjnego zmniejszającego:

  • koszty ogrzewania budynku
  • koszty uzyskania ciepłej wody użytkowej
  • koszty wentylacji i klimatyzacji.

Wskazuje rozwiązania optymalne (w szczególności z punktu widzenia kosztów realizacji tego przedsięwzięcia oraz oszczędności energii) mówiące co należy zrobić i jakie działania przeprowadzić pod względem technicznym, aby przyniosły najwyższe korzyści ekonomiczne.

Celem audytu jest zalecenie konkretnych, optymalnych rozwiązań (technicznych, organizacyjnych, formalnych) wraz z określeniem ich opłacalności.

Audyt energetyczny powinien zawierać w szczególności:

  • dane identyfikacyjne budynku, lokalnego zródła ciepła, lokalnej sieci ciepłowniczej oraz ich własciciela,
  • ocenę stanu technicznego budynku, lokalnego zródła ciepła, lokalnej sieci ciepłowniczej,
  • opis możliwych wariantów realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
  • wskazanie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.


PO CO AUDYT ENERGETYCZNY?

Aby prawidłowo ocenić istniejące zużycie energii i możliwe do uzyskania oszczędności, a także wybrać optymalne rozwiązania techniczne umożliwiające obniżenie zużycia energii potrzebna jest specjalistyczna wiedza.

Na rynku oferowanych jest wiele rozwiązań, urządzeń i technologii.

Potencjalni inwestorzy mają ogromne trudności z wyborem rozwiązań, a zainwestowane przez nich środki mogą nie przynosić spodziewanych rezultatów.

Potrzebna jest więc opinia niezależnego eksperta potrafiącego wybrać rozwiązania, które będą optymalne i zarazem nieszkodliwe dla środowiska. Pozwolą dokładnie przewidzieć rezultaty planowanej modernizacji. Niezbędnym warunkiem powodzenia jest dobrze wykonany audyt energetyczny, czyli analiza stanu istniejącego, oraz propozycje wykonania i sfinansowania usprawnień.

Z punktu widzenia Banków opinia niezależnego eksperta ma także bardzo ważne znaczenie. Kredyty powinny być udzielane wyłącznie na inwestycje, które są rzeczywiście efektywne. Wtedy oszczędności uzyskane przez inwestującego umożliwiają mu niezakłócone wywiązywanie się ze zobowiązań kredytowych.



ETAPY AUDYTU



Analiza aktualnego stanu budynku

W pierwszym etapie audytu wykonywana jest analiza energetyczna aktualnego stanu budynku. Określane są koszty ogrzewania w warunkach średnich, które są poziomem odniesienia dla proponowanych przedsięwzięć energooszczędnych. W tym celu ustalana jest sprawność systemu grzewczego oraz sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania w standardowym sezonie grzewczym.


Sprawność systemu ogrzewania

Na sprawność całego systemu ogrzewania wpływa szereg cząstkowych parametrów, które zależą od: rodzaju źódła ciepła i sposobu jego wykorzystania, usytuowania i rodzaju grzejników, sposobu regulacji i sterowania systemem grzewczym, wielkości strat przy przesyłaniu ciepła. Konkretne wartości ustalane są na podstawie dokumentacji, wizji lokalnej lub odpowiednich badań.


Zużycie ciepła w standardowym sezonie grzewczym

Aby obliczyć zużycie energii w standardowym sezonie grzewczym konieczne jest stworzenie szczegółowego bilansu strat i zysków ciepła. Na tej podstawie określa się straty ciepła przez poszczególne przegrody budowlane (ściany, stopy, okna itd.) oraz straty na wentylację.


Ocena stanu technicznego i eksploatacji obiektu

W części tej dokonywana jest ogólna ocena stanu technicznego budynku, jego urządzeń i instalacji, w celu ustalenia niezbędnych prac remontowych, niezależnie od problemów energooszczędności (np. nieszczelny dach, przemarzające ściany, zniszczona elewacja, niesprawna automatyka pogodowa, czy skorodowana instalacja c.o.).
Na podstawie wizji lokalnej wyszukiwane są przyczyny nadmiernego zużycia energii, nie wynikające z materii budynku i jego instalacji, lecz wypływające z niewłaściwej eksploatacji obiektu lub urządzeń.


Weryfikacja przyjętych parametrów

Aby ustalić czy przyjęte w poprzednim etapie parametry odpowiadają rzeczywistości dokonywana jest weryfikacja. Polega ona na porównaniu rzeczywistego zużycia energii w poprzednich sezonach grzewczych ze zużyciem obliczeniowym przy założeniu warunków meteorologicznych panujących w porównywanych okresach. W przypadku gdy przyjęty model matematyczny budynku (wraz z systemem grzewczym) nie odpowiada rzeczywistości dokonywane są odpowiednie korekty, a w razie potrzeby dodatkowe badania (np. termowizyjne), odkrywki, pomiary.
Przegląd możliwych usprawnień

W etapie trzecim wyszukiwane są wszystkie możliwe do zrealizowania usprawnienia i przedsięwzięcia, których efektem będzie zmniejszenie kosztów ogrzewania. Działania te, możemy podzielić na:

  • techniczne (np. docieplenie ścian, stropodachu, podłóg, uszczelnienie lub wymiana okien i drzwi, modernizacja systemu wentylacji, zastosowanie automatycznego regulacji źródła ciepła, zaworów termostatycznych, zrównoważenia hydraulicznego instalacji, wymiana kotła, zmiana nośnika energii itp.),
  • organizacyjne (np. przeszkolenie pracowników technicznych, służb konserwatorskich),
  • formalno-prawne (np. wprowadzenie systemu rozliczania kosztów energii, podzielniki, zmniejszenie zamówionej mocy grzewczej).


W audycie proponowane są konkretne rozwiązania, w oparciu o fachową wiedzę i szeroką ofertę firm dostarczających materiały i usługi budowlane. Nie jesteśmy związani z żadną firmą, co zapewnia nam niezależność w podejmowaniu decyzji.

W przypadku docieplenia na podstawie kryteriów opłacalności obliczana jest optymalna grubość termoizolacji.

Zakres prac termomodernizacyjnych poddawanych analizie w audycie jest ustalany wspólnie z Inwestorem. Korzystając z oferty rynkowej lub/i istniejących kosztorysów ustalane są przewidywane nakłady finansowe dla każdego przedsięwzięcia w formie kosztorysu inwestorskiego.


Obliczanie oszczędności

Obliczenie oszczędności energii jakie wynikną z realizacji poszczególnych przedsięwzięć jest kluczowym elementem audytu. Oszczędność kosztów ogrzewania czyli różnica w opłatach za ogrzewanie przed i po zrealizowaniu usprawnienia wpływa na rentowność inwestycji.

Obliczenia prowadzone są na podstawie bilansu cieplnego obiektu, analogicznie jak w etapie pierwszym. Dla każdej inwestycji uwzględniana jest zmiana charakterystycznych parametrów - np. docieplenie ścian zmienia jej współczynnik U, zmiana kotła podnosi sprawność wytwarzania ciepła itd. Aby móc porównać wyniki, wszystkie obliczenia prowadzone są przy założeniu takich samych, standardowych warunków meteorologicznych i takich samych warunków panujących w pomieszczeniach (temperatury i zyski bytowe).
Dzięki takim obliczeniom, dla każdego przedsięwzięcia określony jest nie tylko koszt, ale również zysk jaki ona przyniesie. Znajomość kosztów i zysków jest punktem wyjścia do podejmowania decyzji o realizacji jakiejkolwiek inwestycji.


Analiza ekonomiczna (określanie algorytmu oceny opłacalności)

Celem analizy ekonomicznej jest uszeregowanie przedsięwzięć od najbardziej do najmniej opłacalnych. Analiza polega na porównywaniu kosztów i zysków (oszczędności) danej inwestycji. Obliczane są wskaźniki, które mogą być wykorzystane jako kryteria opłacalności.
W przypadku audytów wykonywanych na potrzeby Ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych, jest to wskaźnik SPBT, czyli prosty okres zwrotu nakładów. Okres zwrotu nakładów wskazuje okres czasu po jakim zwrócą się koszty inwestycji i przedsięwzięcie zacznie przynosić korzyści.
Zalecany zakres prac

Po ustaleniu, które z działań są opłacalne określany jest optymalny zakres prac czyli komplet inwestycji zalecanych do realizacji. Dobór zakresu prac oparty jest głównie na kryteriach ekonomicznych, choć brane są pod uwagę również inne argumenty np. polepszenie komfortu cieplnego, zlikwidowanie przemarzania ścian, zwiększenie bezpieczeństwa czy niezawodności c.o., uproszczenie obsługi urządzeń, korzyści ekologiczne. Uwzględniane są także uwarunkowania techniczne oraz konieczność połączenia niektórych usprawnień, które dopiero w całości przyniosą spodziewane efekty


Wyniki audytu

Ostatnim elementem audytu energetycznego jest przedstawienie inwestorowi wyników audytu, harmonogramu działań oraz listy czynności niezbędnych do zrealizowania inwestycji (np. opracowanie potrzebnej dokumentacji projektowej, uzyskanie odpowiednich decyzji i pozwoleń, przeprowadzenie przetargu, przygotowanie wniosku kredytowego itp.).


Podstawy prawne

W polskim prawie podstawa do rozwoju rynku auditingu energetycznego stała się Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. Nr 162, poz. 1121) wraz z zmianami wg Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 ( Dz.U. Nr 76, poz. 808 ) oraz zmieniającą ją i obowiązująca od dnia 19 marca 2009 roku Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów z dnia 21 listopada 2008 roku.


Podstawowe założenie nowej ustawy

Jej podstawowym założeniem jest wsparcie modernizacji budynków nieefektywnych energetycznie. Określa, jakie rodzaje budynków podlegają ustawie oraz jakie cele ma osiągnąć przedsięwzięcie w zależności od zakresu modernizacji czy remontu oraz rodzaju budynku. W tym celu musi zostać wykonany audyt energetyczny budynku ze szczegółowymi informacjami na temat:
- dane identyfikacyjne budynku, lokalnego źródła ciepła, lokalnej sieci ciepłowniczej,
- dane inwestora, w tym dla osoby fizycznej imię i nazwisko, adres do korespondencji i numer PESEL
- ocenę stanu technicznego budynku, lokalnego źródła ciepła, lokalnej sieci ciepłowniczej,
- opis możliwych wariantów realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
- wskazanie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

W przypadku audytu remontowego zawierać on powinien:
- dane identyfikacyjne budynku mieszkalnego,
- dane inwestora, w tym dal osoby fizycznej imię i nazwisko, adres do korespondencji i numer PESEL
- kalkulację wartości wskaźnika E, określającego obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową (ciepło) do ogrzewania budynku w sezonie grzewczym
- wskazanie rzeczowego zakresu prac
- plan robót remontowych
- wskazanie zakresu prac remontowych ujętych wnioskowanym przedsięwzięciem remontowym
- dokumenty określające szacowane koszty przedsięwzięcia


Premia termomodernizacyjna

Działania mają na celu uzyskanie tzw. premii termomodernizacyjnej, czyli spłaty przez Bank Gospodarstwa Krajowego kwoty 20% kredytu zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, pod warunkiem, że nie przekroczy 16% łącznych poniesionych kosztów i jednocześnie dwukrotności rocznych oszczędności koszt ów energii ustalonych na podstawie audytu energetycznego.

Premia przyznawana jest pod warunkiem, że w wyniku termomodernizacji nastąpi:
- zmniejszenie rocznego zapotrzebowania na energie w budynkach, w których modernizuje się wyłącznie system grzewczy, o co najmniej 10%
- zmniejszenie zapotrzebowania na energie w budynkach, w których po 1984 roku przeprowadzono modernizacje systemu grzewczego, o co najmniej 15%
- zmniejszenie rocznych strat energii, o co najmniej 25%
- zmniejszenie rocznych kosztów pozyskania ciepła, o co najmniej 20%
- zamiana źródła energii na źródło odnawialne lub zastosowanie wysokiej kogeneracji.


Premia remontowa

Premia remontowa odnosi się tylko i wyłącznie do obiektów będących budynkami wielorodzinnymi sprzed dnia 14 sierpnia 1961 roku. Przyznanie premii remontowej uzależnione jest od kilku czynników, m.in.:
- zmniejszenia zapotrzebowania na energię, o co najmniej 10%
- wskaźnik kosztu przedsięwzięcia ma wartość pomiędzy 0,5 a 0,7 (dla wskaźnika większego od 0,3 zmniejszenie zapotrzebowania na energie o co najmniej 25%)

Wskaźnik kosztu przedsięwzięcia jest to stosunek kosztu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, przedsięwzięcia remontowego albo remontu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w przeliczeniu na 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, do ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej do celów obliczenia premii gwarancyjnej za kwartał, w którym został złożony wniosek o premię


Premia kompensacyjna


Osobnym elementem finansowania jest premia kompensacyjna – przyznawana jest ona inwestorowi będącemu osoba fizyczna, który od dnia 25 kwietnia 2005 roku był właścicielem budynku mieszkalnego lub został spadkobierca budynku mieszkalnego. Jednakże premia kompensacyjna przyznawana jest jednorazowo dla jednego budynku. Premia kompensacyjna może zostać przeznaczona tylko na spłatę kredytu na potrzeby przedsięwzięcia remontowego lub remontu budynku jednorodzinnego.
Wniosek o premię kompensacyjną składa się wraz z wnioskiem o premie remontową.